Tarihin en eski uluslararası barış sözleşmesi "Kadeş Anlaşması"

Anadolu ve Mezopotamya..yeryüzünün bilinen bu en eski yerleşimlerini yeterince tanımak için belki de Nuh Peygamber'in yolculuğuna kadar uzanmak gerekiyor.Tarih boyunca sayısız uygarlığa kapılarını açmış, bereketli topraklarında farklı kültürleri konuklamış, insanlık tarihinin en önemli dönüşümlerine tanıklık etmiş bir coğrafya burası...

Güneşle yıkanan bu topraklar, hiç durmadan, her defasında yeniden, yaşamın filizlerine can vermiş; ama ölüm ve karanlık da bir türlü üzerinden eksik olmamış...Barışın ılık iklimi, savaşın sert rüzgarlarıyla dalgalanmış çoğu zaman.Zaferleri yenilgiler beslemiş.Ve her yok oluşun sonunda yepyeni bir uygarlığın doğum müjdesi gelmiş.

Bu topraklar,irili ufaklı sayısız devlete kucak doğuşuna ve yıkılışına tanıklık ederken uygarlığın en temel basamaklarına da şekil vermiş.Tarihin bilinen en eski yazılı kaynakları gibi, ilk uluslararası barış antlaşması da burada hayat bulmuş.

16 yıl süren savaşın ardından
Kadeş Antlaşması bundan tam 3270 yıl önce imzalanmış.Hitit ve Mısır Krallıkları arasında,tam 16 yıl süren uzun, kıyasıya bir savaşın ardından...

M.Ö.1285...Anadolu topraklarında koskoca bir imparatorluk kuran Hititler, hiç durmadan savaşarak sınırlarını genişletirken ta Suriye içlerine kadar ilerlemektedir.Mısır hanedanı da bu sırada boş durmaz, onlar da kuzeye doğru yürür. Ordular Kadeş'te karşılaşır.Daha sonraları Hitit Kralı olacak III.Hattuşili bu savaşın Hitit cephesindeki başkumandanıdır ve 35.000 asker ile 3.500 savaş arabasından oluşan müthiş bir orduya kumanda eder.II.Ramses ise Nil ülkesinden yola çıkan 20.000 kişilik Mısır ordusunun başındadır.Savaş her iki taraf için de felaket olur.İki güçlü devletin iki yenilmez ordusu bir türlü birbirini alt edemez.

Barış tam 16 yıl sonra gelecektir.M.Ö.1269'da, iki süper devlet arasında imzalanan Kadeş Antlaşması, tarihin ilk uluslararası barış antlaşması olur ve Hitit Kralı III.Hattuşili ile Mısır Firavunu II.Ramses'in mühürlerini taşır.

Antlaşmadan bugüne, her iki tarafta da birer metin kalmıştır.Bunlardan biri Ankara yakınlarında Boğazköy'de Hitit'in başkenti Hattuşa'da yapılan kazılarda bulunur.Aslı gümüş tablet olan metin, kil tablet üzerine kopyalanmıştır.Bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen bu parça Mısırlıların hazırladığı antlaşma metninin Akadça çevirisidir.Hititlerin hazırladığı metin de, gümüş tablet üzerine çivi yazısı ile, tıpkı öteki gibi, dönemin diplomatik dili olan Akadça yazılmıştır.Bu orijinal metin de Mısır'da bulunamamıştır,ancak metnin Mısırca'ya çevrilmiş kopyaları Ramasseum ve Karnak'taki Amon tapınaklarının duvarlarında hala durmaktadır.